ياسنت لويى رابينو ( مترجم : جعفر خمامى زاده )

26

ولايات دارالمرز ايران ( گيلان ) ( فارسى )

در گيلان پذيرائى شوند . از مقابرى كه تقريبا در همه نقاط اين ولايت پراكنده است و متعلق به فرزندان حضرت على و دختر پيغمبر مىباشد ، مىتوان دريافت كه آنها نيز از اين سرزمين به عنوان پناهگاه استفاده مىنموده‌اند . در سال 250 هجرى ( 873 ميلادى ) عدهء زيادى از زرتشتيان در ديلم به تبليغ داعى كبير حسن بن زيد به اسلام گرويدند . در سال 300 هجرى ( 912 ) حسن بن على ناصر الحق از سلسله علوى در ساحل جنوبى درياى خزر سكونت كرد و مردم طبرستان و ديلم را به اسلام دعوت نمود و عدهء بسيارى اين دعوت را پذيرفتند . اسمعيليه - زيديه - اهل سنت و جماعت در قرن هفتم هجرى ( چهاردهم ميلادى ) اكثر مردم ناحيهء كوهستانى جنوب لاهيجان و رانكوه اسمعيلى مذهب بودند در حالى كه مردم ناحيه جلگه‌اى بيه پيش و لشت نشا شيعهء زيدى و ساكنين بيه پس سنى حنبلى بودند به استثناى رؤساى فومن و ساكنان كوچصفهان كه همگى مذهب شافعى داشتند . محمود نقطوى مؤسس مذهب شيعهء نقطوى از مردم پسيخان بوده است « 1 » .

--> ( 1 ) - نقطويان يا پسيخانيان - در حدود سال 800 هجرى به هنگام سلطنت امير تيمور گوركان در ايران ، محمود از مردم پسيخان گيلان مذهب نقطوى را بنيان گذاشت . پيروان اين مذهب را به نام او محموديه و همچنين به نام سرزمينى كه محمود از آنجا برخاست پسيخانيان نيز ذكر مىكنند . او ابتدا در سلك طرفداران فضل نعيمى استرابادى پيشواى مذهب حروفيه در آمد . براى آگهى به احوال فضل پايه گذار مذهب حروفيه به نگارش شرح زير كه از هم عصر جوان او مقريزى در الضوء اللامع سخاوى ديده مىشود مبادرت مىگردد : « ابو الفضل استرابادى عجمى و نام او عبد الرحمن است ولى به سيد فضل اللّه حلال خور شهرت داشت به اين معنى كه حرام نمىخورد . او به اندازه‌اى پارسا و پرهيزگار